Eerder heb ik geschreven over hoe wij de werkelijkheid waarnemen. Of liever gezegd de werkelijkheid vervormen om onze waarheid in stand te kunnen blijven houden. Dat is handig, want om iedere keer na te moeten denken over hoe een deur werkt, of hoe je vrouw eruit ziet... werkt niet toch?
Maar het lijkt vaak dat we rationele beslissingen nemen. Wanneer je het boek leest van Dan Ariely (Waarom we altijd tijd te kort komen & ander irrationeel gedrag) ga je wel anders denken.
Dan Ariely heeft verschillende onderzoeken gedaan over hoe wij beïnvloed worden door externe factoren. Een van de feiten is dat we zaken in een bepaalde context moeten zien. We hebben altijd een kader nodig om een beslissing te kunnen nemen. Eigenlijk om te kunnen vergelijken.
We zoeken naar referenties die ons 'helpen' de juiste inschatting en uiteindelijk een beslissing laten nemen.
Een greep uit het boek
Meer omzet in je restaurant?
Gregg Rapp is een restaurantadviseur die wordt betaald om prijzen op de menu's te bepalen. Hij kwam erachter dat dure voorgerechten de omzet van een restaurant verhogen, ook als niemand ze bestelt. Waarom? Veel mensen nemen vaak de een na duurste schotel.
Meer aanmeldingen voor een duurder abonnement?
Een ander voorbeeld is de aanbieding van The Economist:
Zij gaven drie opties:
- Abonnement op alleen internet voor € 59,-
- Abonnement op alleen de gedrukte uitgave voor € 125,-
- Abonnement op gedrukte uitgave en internet voor € 125,-
In de doelgroep kozen 16 mensen voor optie 1, 0 voor optie 2 en 84 voor optie 3
Toen de tweede optie werd weggehaald en er nog een test werd gedaan, kozen 68 mensen voor optie 1 en 32 mensen voor optie 3. Dus door de afwezigheid van optie 2 werd meer gekozen voor optie 1.
We vergelijken constant
Ariely legt in het boek uit hoe dat komt. Waar het in het kort op neer komt is het feit dat we altijd geneigd zijn dingen met elkaar te vergelijken. En het liefst dingen die makkelijk met elkaar kunnen worden vergeleken. Banen met banen, fietsen met fietsen, vakanties met vakantie. Maar ook emoties, opleidingen en houdingen.
Hoe prijzen ons beïnvloeden
Tijdens een ander experiment werd gevraagd aan iedereen om de laatste 2 cijfers van zijn burgerservicenummer (BSN) op te schrijven achter een aantal artikelen in de vorm van een prijs (bijv. € 63,-). Daarna moesten ze aangeven of ze dat bedrag zouden uitgeven ja of nee. Hierna mochten ze hun maximale prijs noemen. De uitkomst was, dat de mensen met een hogere BSN relatief meer boden dan mensen met een lage BSN.
€ 150,- voor een kerstdiner!
Wat erg leuk was om te lezen is ook de test met betrekking tot geld. Ariely geeft het voorbeeld van een heerlijk kerstdiner bij je moeder. Na afloop zeg je: 'hier mam, ik denk dat € 150,- wel voldoende is niet waar?' De reactie is waarschijnlijk heel anders dan wanneer je een fles wijn cadeau geeft. Dus zien we dat we vergelijkingen maken op basis van zaken die veel op elkaar lijken. Maar ook dat we geld meer thuis vinden horen in een zakelijke context en niet in de sociale context. En dat dat nogal problemen kan opleveren in de praktijk.
Toch grappig dat we tientallen kilometers omrijden omdat we € 7,- minder betalen voor een skateboard van € 30,-. Terwijl we dat nooit zouden doen wanneer we een auto voor € 7,- minder kunnen aanschaffen. Kortom, fun om te lezen.
Vol met voorbeelden
Het boek staat verder vol met voorbeelden. Van placebo's tot emoties en andere beïnvloedingsfactoren. Het is goed te lezen, praktisch en met humor. En als je het boek 'Invloed' van Robert Cialdini hebt gelezen... het is een mooie aanvulling met echt sprekende voorbeelden. Wanneer je een marketingfunctie hebt, ondernemer of professional bent mag dit boek niet ontbreken in je kast.
![]()
Waarom we altijd tijd te kort komen
Dan Ariely
Ook een aanrader
Het andere boek waarnaar ik refereerde is 'Invloed' van Cialdini. In eenzelfde strekking over hoe we beïnvloed worden. Beiden boeken zijn een aanvulling op elkaar.
Meer informatie:


